Terwijl je opa nog altijd kan wegdromen bij herinneringen aan de verloren WK-finale van 1974 tegen West-Duitsland, een wedstrijd die voor velen symbool staat voor zowel nationale trots als collectieve teleurstelling, hebben nieuwere generaties gelukkig ook hun eigen sportmomenten die zonder twijfel het predicaat legendarisch verdienen. Denk bijvoorbeeld aan het moment waarop Max Verstappen voor het eerst wereldkampioen werd in de Formule 1, een zenuwslopende ontknoping die miljoenen Nederlanders aan de buis gekluisterd hield en die nog lang zal worden naverteld op verjaardagen en in sportkantines. Maar zeker ook de race van gisteren van Jutta Leerdam op de 1.000 meter tijdens de Olympische Spelen mag in dat rijtje worden geplaatst. Het was zo’n wedstrijd waarin alles samenkomt: spanning, snelheid, techniek en mentale kracht. Daar kwam nog bij dat Femke Kok het zilver veroverde en bijna twee minuten lang in de veronderstelling leefde dat het misschien zelfs goud had kunnen zijn. Die korte periode tussen hoop en werkelijkheid zegt veel over hoe klein de marges zijn op het allerhoogste niveau van de sport. Toch leven we in Nederland volgens een soort ongeschreven regel: doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. Uitbundigheid wordt vaak met argwaan bekeken, en iedereen die boven het maaiveld uitsteekt, loopt het risico figuurlijk een kopje kleiner te worden gemaakt.
Jutta Leerdam is echter niet iemand die zich gemakkelijk laat terugduwen in dat maaiveld. Met haar opvallende carrière, haar internationale uitstraling en zelfs haar veelbesproken verloofde heeft ze de grenzen van Nederland in zekere zin al een tijd geleden overschreden. Ze opereert op een podium dat groter is dan alleen de nationale sportwereld en lijkt zich daar ook bewust van. Juist daarom krijgt ze geregeld kritiek: omdat zichtbaarheid nu eenmaal bewondering én weerstand oproept. Maar misschien maakt dat haar prestatie van gisteren juist nog indrukwekkender. Ze schaatste namelijk het enige eremetaal binnen dat nog ontbrak in haar prijzenkast: olympisch goud. Zo’n moment voelt als de ultieme bevestiging van jarenlange discipline, opofferingen en doorzettingsvermogen. Na afloop van de race spraken zowel Leerdam als Kok nog even met Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima, en die beelden gaan momenteel razendsnel het internet over. De koning kon het niet laten om met een glimlach op te merken: “Als je de vrouwen eruit haalt, zijn we nergens.” Die uitspraak werd breed gedeeld en onderstreept niet alleen het enorme belang van de Nederlandse schaatsvrouwen, maar ook hoe sport soms even alle verschillen overstijgt en een land samenbrengt in trots.
